Een stevige basis onder je voeten maakt het verschil op hoogte

Kies bewust voor een veilig werkplatform

Wanneer er moet worden gewerkt op een hoogte, is het aangenamer om die werken vanop een steiger uit te voeren dan vanop een ladder. Het is belangrijk een degelijk werkplatform te gebruiken om valgevaar te vermijden. De kwaliteit van het gebruikte werkplatform is daarbij van groot belang. 

Amber Claes - 5 mei 2026

Risicoanalyse

Of en welke werkplatformen geschikt zijn voor bepaalde toepassingen, hangt af van de situatie. Daarom ben je als professional, volgens de Europese richtlijn 2001/45/EG en de Belgische Codex Welzijn op het Werk, steeds verplicht een risicoanalyse uit te voeren. Veel hangt af van verschillende factoren zoals de tijd die je nodig hebt om het werk uit te voeren, de hoogte waar je staat, het type werk, de ondergrond... Indien je een klein, licht werk moet verrichten op lage hoogte of op een kleine oppervlakte, dan kan dat op een trapladder of platformtrap.  Een goede vraag die hierbij kan worden gesteld, is: "Kan ik dit werk veilig uitvoeren met beide voeten stabiel en beide handen vrij?" Indien het antwoord hierop 'neen' is, is een werkplatform noodzakelijk. Een ladder is immers geen werkmiddel, wel een toegangsmiddel.

Het beste materiaal voor uw platform

De meeste moderne werkplatformen zijn gemaakt uit aluminium. Dit materiaal is licht, makkelijk verplaatsbaar en onderhoudsvriendelijk. Het is ideaal voor mobiel werk, zoals ladders en rolsteigers. Een belangrijke kanttekening om te maken is dat aluminium minder sterk is dan staal en zo gevoeliger is voor vervorming bij zware belasting.

Voor vaste of intensief gebruikte constructies wordt dan vaak staal gebruikt. Dit is sterker en robuuster, maar ook zwaarder en minder flexibel in gebruik. In geval van een stalen uitvoering is dit behandeld tegen roestvorming.

Hout komt nog zelden voor in professionele contexten. Het vraagt meer onderhoud en biedt minder betrouwbare veiligheid, al wordt het soms nog gebruikt in specifieke sectoren zoals restauratie.

Voor het platform an sich maakt het materiaal niet zoveel uit. Hierbij is de draagkracht vooral belangrijk, net als antislip.

De hoogte van het platform

Voor het instellen van de hoogte van een werkplatform zijn geen standaard richtlijnen. De ideale hoogte is afhankelijk van meerdere factoren. Als eerste moet rekening gehouden worden met de oppervlakte die moet geschilderd of gepleisterd worden. Daarnaast speelt de ondergrond ook een rol in de keuze voor een werkplatform. Gaat het om een buitengevel, plafond of trappenhal? Die afweging moet voor aanvang gemaakt worden.

Verder kan je voor de stand van de ladder wel rekening houden met enkele factoren. Waaronder:

• Zorg dat de ladder voldoende lang is voor de gewenste werkhoogte
• Houd minstens één meter afstand tussen de bovenkant van de ladder en de sport waarop je staat
• Bij werkplatforms geldt: werkhoogte = platformhoogte + ± 2 meter

Vanaf een hoogte van twee meter is valbeveiliging immers verplicht, zoals leuningen en kantplanken.

Zorg dat het werkplatform groot genoeg is voor het werk
dat je moet uitvoeren

Elk werk heeft z'n platform

Er bestaan verschillende soorten werkplatformen: trapladders, vouwladders, vouwsteigers, steigers, verrolbordessen…

Voor elk type werk wordt het best een ander werkplatform gebruikt. Zo kan bij buitenwerk het best een rolsteiger gebruikt worden. Kleinere versies kunnen ook gebruikt worden voor binnenwerk. Al wordt voor binnenwerken een vouwsteiger aangeraden, daar deze werken vaak van korte duur zijn. Een vouwsteiger neemt immers ook minder tijd in beslag tijdens de montage. Daarnaast is er ook een onderscheid in stellingen voor professioneel gebruik, semiprofessioneel gebruik of doe-het-zelfwerk.

Naast stellingen zijn er ook gewone opstapjes die als werkplatform kunnen dienen. Deze opstapjes zijn handig bij schilder- of pleisterwerken op trappen. Bij dit soort opstapjes kunnen telescopische poten gezet worden volgens hoogte en diepte.

Let wel op: zorg dat de oppervlakte van het werkplatform groot genoeg is voor het werk dat moet uitgevoerd worden. Indien je op een klein werkplatform staat, kan je maar een klein oppervlak bewerken en ben je genoodzaakt het werkplatform telkens te verplaatsen. Op een klein werkplatform ben je al snel geneigd over te hellen om bijvoorbeeld nog een klein hoekje te schilderen of te pleisteren. Het gevolg kan zijn dat je over gaat hellen buiten het oppervlak van het werkplatform en dat het platform gaat kantelen. 

Onderhoud

Het onderhoud van dergelijke materialen moet doorgaans op dezelfde manier gebeuren. Of het nu gaat om een trapladder, platformtrap, rolsteiger of hoogtewerker: al het materiaal moet correct gebruikt en onderhouden worden. Het spreekt voor zich dat er bij materialen met telescopische onderdelen moet opgelet worden dat er geen verf op deze delen komt, om het schuifsysteem optimaal te kunnen laten werken en niet te blokkeren.

Daarnaast moeten bij trapladders de voetjes vervangen worden indien die versleten zijn. Zelf herstellingen uitvoeren is hierbij uitgesloten. Laat dit steeds doen door de fabrikant. Een periodieke keuring van het materiaal is ten slotte ook verplicht volgens de 'Codex welzijn op het werk'.

Veelgemaakte fouten

Een veilige opstelling steunt op drie pijlers: stabiliteit, correcte montage en veilig gebruik. Toch worden hiertegen nog vaak heel wat fouten gemaakt. Zo gebeurt het vaak dat een stelling niet wordt verankerd of een ladder wordt gebruikt als werkplatform. Ook overbelasting van de werkvloer, werken op hoogte zonder leuning of bescherming en geen controle na aanpassing van het werkplatform zijn vaak voorkomende fouten.

Daarom stellen we enkele aandachtspunten op:

1. Ondergrond en stabiliteit
   • Zorg voor een vlakke, draagkrachtige ondergrond
   • Gebruik stelplaten of voetplaten
   • Bouw de stelling niet op losse stenen of instabiele grond
2. Correcte montage
   • Volg steeds de handleiding van de fabrikant
   • Gebruik enkel originele onderdelen
   • Ga niet improviseren of aan de slag met 'creatieve oplossingen'
3. Verankering
   • De stelling moet voldoende en correct verankerd zijn aan de structuur
   • Dit is vooral belangrijk bij hogere constructies of buitengebruik
4. Beveiliging
   • Leuningen (boven- en tussenregel) en kantplanken zijn verplicht elementen
   • Vanaf bepaalde hoogte is een valbeveiliging verplicht
5. Toegang
   • Veilige toegang via trap of interne ladder is noodzakelijk
   • De stelling mag niet langs de buitenkant beklommen worden
6. Belasting
   • Respecteer de maximale belasting (personen + materiaal)
   • Geen opslag zonder berekening

Wat zegt de wet?
In België, en bij uitbreiding de volledige EU, werden wettelijke bepalingen gemaakt rond veiligheid. De belangrijkste basis rond regelgeving komt uit de Codex Welzijn op het Werk en Europese richtlijnen (zoals de Arbeidsmiddelenrichtlijn).
De Codex legt vast dat arbeidsmiddelen zoals ladders en stellingen voor het eerste gebruik gecontroleerd moeten worden en nadien op regelmatige basis opnieuw moeten geïnspecteerd worden. Na uitzonderlijke gebeurtenissen (zoals een val, storm, schade of aanrijding) dient de stelling opnieuw gecontroleerd te worden. 
Voor stellingen is vaak een formeel keuringsverslag vereist. Deze controle moet telkens gebeuren door een bevoegd persoon.

De opbouw

De opbouw van een werkplatform hangt af van welke soort je zal gebruiken. Bijgevolg is het belangrijk steeds te beginnen met het lezen van de handleiding. Daarin staat hoe je het materiaal correct moet gebruiken, positioneren en wat je wel en niet mag doen op het werkplatform. Voor sommige werkplatforms zoals rolsteigers en hoogtewerkers is het verplicht een opleiding te volgen. Tijdens deze opleidingen worden de richtlijnen uitgelegd volgens de 'Codex welzijn op het werk'.

Met medewerking van Altrex en Galico