Hoe kies je de juiste afvoergoten voor je terras?
Na een bui moet het regenwater vlot van je terras weggeraken. En ook als je schoonmaakt, mogen er geen plassen blijven staan. Een slechte afwatering kan namelijk voor heel wat problemen zorgen. Maar waar moet dat water naartoe en hoe geraakt het daar? In dit artikel bespreken we het nut van afvoergoten en de mogelijke uitvoeringen.
Waarom kiezen voor afvoergoten?
Waterafvoer, een noodzaak
Bij elk terras is waterafvoer van het oppervlak broodnodig en natuurlijk ook verplicht. Daarom leg je een terras immers ook altijd aan met een helling van 2 cm per lopende meter. Logischerwijze is het de bedoeling dat het water weggeleid wordt van de gevels van je woning. Doe je dit niet, dan blijven er plassen staan, met uiteindelijk een beschadigd terras tot gevolg.
Gecontroleerde afvoer
Voorzie je de juiste helling, dan moet het water opgevangen en weggeleid worden. Laat je alles ongecontroleerd naar de tuin stromen, dan krijgt die langs de rand van het terras plots heel veel water te slikken. Een zompige bodem en modder zijn dan het gevolg.
Met een goede afwatering en infiltratie voorkom je deze problemen. Zo kan je bijvoorbeeld een grindstrook aanleggen rond je terras voor natuurlijke infiltratie. Wil je het water echter gecontroleerd opvangen en afvoeren, dan is het voorzien van een afvoergoot de meest efficiënte oplossing.
Wanneer kies je voor afvoergoten?
Bij een stenen terras
Bij een terras in beton, natuursteen of keramiek wordt er quasi altijd met afvoergoten gewerkt bij de overgang naar de tuin. Deze terrassen zijn meestal waterondoorlatend, waardoor regenwater zich snel ophoopt en gericht moet worden afgevoerd. Een afvoergoot zorgt ervoor dat het water gecontroleerd weggeleid wordt, weg van gevels en aangrenzende zones.
Bij waterdoorlatende of passerende bestrating
Bij waterdoorlatende bestrating infiltreert een groot deel van het regenwater rechtstreeks in de ondergrond. Toch kan een afvoergoot nodig zijn om overtollig water bij hevige regenval op te vangen en gecontroleerd af te voeren.
Bij een plankenterras
Bij een plankenterras wordt meestal geen afvoergoot voorzien. Het regenwater kan namelijk tussen de planken door in de ondergrond sijpelen, waardoor een aparte oppervlakte-afvoer vaak overbodig is. Wel is het belangrijk dat de onderliggende constructie voldoende drainerend is, zodat water zich niet ophoopt onder het terras en schade aan de houten structuur wordt vermeden.
Hoe kies je de juiste afvoergoten?
Dimensionering
Er zijn een aantal technische kenmerken die een belangrijke rol bij de keuze van de juiste afvoergoot. Een te fijne of te korte goot zal bij een groot terras met een sterkere helling het regenwater niet kunnen slikken, wat alsnog voor plassen en een drassige tuin kan zorgen.
Afmetingen volgens debiet
De afmetingen van een afvoergoot worden in eerste instantie bepaald door het debiet (Q in liter per seconde) dat moet worden afgevoerd. Dat wordt berekend aan de hand van de formule Q = r x A x C:
- r = Regenintensiteit (l/s.m²): voor ondoorlaatbare grondoppervlakken moeten de regenwaterafvoeren in principe worden gedimensioneerd uitgaande van een regenintensiteit van 0,02 l/s.m². Als het niet mogelijk is om het regenwater naar het omliggende terrein te laten overlopen, dan kan je beslissen om de afvoeren te dimensioneren volgens een hogere regenintensiteit (0,03 l/s.m²).
- A = Af te wateren oppervlakte (m²): dit is de oppervlakte van het terras dat aangesloten is op de afvoergoot.
- C = Afvoercoëfficiënt: dit geeft aan welk aandeel van het regenwater effectief wordt afgevoerd. Voor ondoorlaatbare oppervlakken wordt de afvoercoëfficiënt gelijkgesteld aan 1, wat betekent dat al het neerslagwater moet worden afgevoerd. Bij waterdoorlatende verhardingen zou deze coëfficiënt lager kunnen liggen, maar voor de dimensionering van afvoergoten bij terrassen wordt in de praktijk uitgegaan van C = 1.
Zowel de breedte als de hoogte van de goot moeten afgestemd zijn op deze waterhoeveelheid, maar ook de lengte is bepalend. In de meeste gevallen wordt de goot geplaatst over de volledige breedte van het terras, zodat het water gelijkmatig kan worden opgevangen en niet geconcentreerd wordt op één punt. Leg bij het zoeken naar de juiste goot dus steeds de afvoercapaciteiten die fabrikanten opgeven naast elkaar.
De afvoercapaciteit van het gekozen model is idealiter groter dan het berekende debiet volgens de formule. Dat berekende debiet is namelijk een theoretische waarde, gebaseerd op ideale omstandigheden. Door te kiezen voor een afvoergoot met een hogere capaciteit wordt een veiligheidsmarge ingebouwd, zodat ook bij piekbelasting, vervuiling of kleine plaatsingsafwijkingen een goede en betrouwbare waterafvoer gegarandeerd blijft.
Het buizenwerk onder de goot
Afvoergoten worden gekoppeld aan buizen die het water leiden naar een infiltratievoorziening, buffering of regenwaterafvoer. Voor de dimensionering van deze buizen is de te voorziene diameter afhankelijk van het debiet, de helling van de leiding en het gekozen buismateriaal. Dit laat je idealiter bepalen door een vakman.
Diameter, helling en materiaal
Voor terrassen wordt er meestal met buizen gewerkt met een diameter van 100 mm, eventueel groter bij grotere oppervlakken of wanneer meerdere goten samenkomen. De leidingen moeten onder voldoende helling geplaatst worden, bij voorkeur 1,5 à 2 cm per meter, om een vlotte doorstroming en zelfreinigend effect te garanderen. Als buismateriaal wordt doorgaans gekozen voor PVC of PP, omwille van hun gladde binnenwand en eenvoudige plaatsing.
De plaats van de uitloop, de aansluitdiameter en de mogelijkheid om inspectie en onderhoud uit te voeren, zijn hierbij trouwens ook belangrijke aandachtspunten.
Belastingsklasse
Daarnaast is het belangrijk rekening te houden met de belasting die de afvoergoot moet kunnen dragen om schade te voorkomen. Afvoergoten worden volgens een Europese norm opgedeeld in klassen volgens de belasting die ze moeten kunnen dragen.
Voor een terras volstaat doorgaans een lichtere uitvoering (klasse A15). Wordt de afvoergoot geplaatst in een oprit, dan is een zwaardere, berijdbare afvoergoot noodzakelijk (klasse B125).
De look: uitvoeringen
Om een visueel evenwicht in je tuin te behouden, kies je beter een afvoergoot die harmonieus overeenstemt met je terras. Gebruikte materialen zijn gietijzer, inox, polyesterbeton of gegalvaniseerd staal. De goot wordt afgedekt met een rooster. Waterafvoer is er in allerlei uitvoeringen, motieven en afwerkingen (glanzend, in een kleur, zwart ...) zodat je een oplossing kan kiezen die in jouw tuin past.
Discreet of statement
Onopvallend wegwerken met een discrete sleufgoot is erg populair. Het enige wat zichtbaar is, is een fijne sleuf waarlangs het water wegloopt. Dergelijke goten zijn ingewerkt, waardoor ze niet opvallen als je op het terras loopt. Wie opteerde voor twee of meer soorten bestrating in één ontwerp, kan een sleufgoot trouwens gebruiken als overgangselement tussen twee bestratingen.
Wil je met je afwatering een statement maken? Dan kan dat perfect met designroosters waar bijvoorbeeld speciale motieven of een opvallende kleur de hoofdrol spelen.
Denk bij de keuze van het materiaal en de afwerking ook aan andere elementen rond het terras, zoals raamprofielen, gevelaccenten of tuinverlichting. Zo vormt de afvoergoot geen los element, maar een geïntegreerd onderdeel van het geheel.
