Meubelrenovatie met siertechnieken

Er zijn tig manieren om oude of beschadigde meubelen op te smukken. We bespreken enkele specialere technieken zoals branden, decoupage en ornamenten of stencils aanbrengen. Hiermee kan je zeker je creatieve duivels ontbinden!

 

Creatieve technieken

Branden

Met vuur of hitte kan je heel wat mooie resultaten bekomen. Wij testten er twee uit:

Pyrografie

Pyrografie is een decoratieve techniek waarbij je door middel van hitte tekeningen, patronen of teksten in het hout van meubelen brandt. Je kan dit doen met een speciale pyrografiepen of brandpen waarvan de temperatuur regelbaar is. Door te variëren in warmte, druk en snelheid creëer je verschillende tinten en lijnen, van fijne details tot diepe schaduwen.

Voor meubelen is een goede voorbereiding belangrijk: schuur het hout goed op en maak het stofvrij. Bereid je ontwerp voor! Je kan je tekening of tekst eerst overzetten met potlood of traceren met carbonpapier, krijt enz. Eens een lijn namelijk gebrand is, krijg je ze niet meer weg. Volg met je brandpen de lijnen van je tekst of tekening. Traag en nauwkeurig werken komt hier goed van pas. 

Na het pyrograferen kan het meubel worden afgewerkt met olie, was of vernis om het motief te beschermen en het contrast te versterken. Je kan de techniek bijvoorbeeld gebruiken om meubelen te personaliseren of om beschadigde oppervlaktes te maskeren met een patroon. 

Yakisugi of Shou Sugi Ban

Bij deze Japanse houtbewerkingstechniek wordt het oppervlak van hout gecontroleerd verbrand. Door het hout te schroeien ontstaat een verkoolde laag die het materiaal beter beschermt tegen vocht, schimmels, insecten en zelfs vuur. Traditioneel wordt vooral cederhout gebruikt, maar ook andere houtsoorten zijn mogelijk. Yakisugi wordt toegepast op gevelbekleding, maar ook steeds vaker op meubelen en interieuraccenten. 

Je kan het hout met een gasbrander (propaan of butaan) schroeien. Hoe langer je brandt, hoe dieper de tint. Na het branden wordt het hout geborsteld om losse kool te verwijderen en de nerfstructuur te accentueren. Daarna werk je het meubel af met olie of een natuurlijke sealer. Dit versterkt de duurzaamheid en bepaalt het uiteindelijke uitzicht: van diep zwart en ruw tot subtiel geblakerd met zichtbare nerven.

 

Découpage

Découpage op meubels is een decoratieve techniek waarbij je dun papier, servetten, prints of stof op een meubel plakt en verzegelt met lijm en vernis. Het resultaat lijkt vaak op beschilderd hout, maar met veel detail en kleur. Je kan het meubel op die manier gemakkelijk personaliseren of thematiseren. 

Je werkstuk moet uiteraard opgeschuurd en ontvet zijn. Meestal wordt er eerst een grondlaag verf aangebracht, zodat je een bijpassende basis hebt voor je tekeningen. Snijd de tekening uit het papier (servetten, rijstpapier of speciaal découpagepapier) en plak het op z'n plaats met découpage-lijm of verdunde houtlijm. Let er vooral op dat de lijm die je kiest, transparant opdroogt! Voorzichtig van binnen naar buiten strijken voorkomt luchtbellen en rimpels.

Na het drogen volgen meerdere dunne lagen vernis of lak. Tussendoor licht schuren zorgt voor een glad eindresultaat. Je bepaalt de definitieve look met matte, zijdeglans of glanzende vernis. Optioneel kan het meubel licht verouderd worden met patina of schuurtechnieken.

 

Ornamenten en sierlijsten

Antieke of klassieke meubels upgraden met rozetten, sierlijsten en ornamenten (meestal in hout, hars of gips) is een decoratieve techniek waarmee je een bestaand meubel meer karakter en verfijning geeft, zonder dat het zijn authenticiteit verliest.

Analyseer eerst je meubel, het is normaal de bedoeling dat je applicaties kiest die in de stijl van de kast passen - tenzij je natuurlijk heel erg out of the box wil werken. Ook het formaat van de ornamenten moet wel passen bij de dimensies van de kast. 

Zorg dat de ondergrond goed geschuurd en ontvet is, zo hecht de lijm beter én zijn de meubelonderdelen klaar om samen geschilderd te worden. Vervolgens verlijm je de applicatie met houtlijm of montage­lijm. Indien nodig kan je extra verstevigen met fijne nagels. Naden werk je bij met houtvuller of een overschilderbare kit. Is de lijm gedroogd, dan schuur je alles licht na en kan je opnieuw schilderen, patineren of vergulden.

 

Stencils

Oude meubels een nieuwe look geven met stencils is ok een optie. Het is een decoratieve techniek waarbij je patronen of motieven met verf op je meubel aanbrengt, zonder het oorspronkelijke karakter te verliezen.

Eerst moet je het meubel schuren en ontvetten. Desgewenst breng je een grondkleur aan die past bij de stijl waar je naartoe wil werken. Positioneer het stencil zorgvuldig en maak het goed vast, bijvoorbeeld met tape. Met een bijna droge kwast of spons breng je de verf deppend aan om onderlopen te voorkomen. Door met weinig verf en lichte druk te werken, blijft het motief scherp.

Na droging kan je het patroon subtiel verouderen door licht te schuren of te patineren, zodat je motief geïntegreerd oogt. Een afwerking met was of vernis beschermt het resultaat.